Köpek aşı programı, yavrunun yaşı ve sağlık durumuyla birlikte daha önce yapılan uygulamalar dikkate alınarak hazırlanır. Kliniğimizde sağlıklı yavruların ilk aşılamasına 45 günlükten itibaren başlanır. Erken başlamak özellikle parvovirüs ve gençlik hastalığına karşı önemlidir; korumanın oluşması için sonraki dozların da doğru zamanda yapılması gerekir.
Yeni sahiplenilen yetişkin köpeklerde de aşı kayıtları gözden geçirilmelidir. Hiç aşılanmamış, geçmişi bilinmeyen ve düzenli aşılanmış köpekler için aynı takvim kullanılmaz. Aşılarla birlikte iç ve dış parazit kontrolü de köpeğin yaşam koşullarına göre planlanır.
İlk muayeneye ne zaman gelinmeli?
Yavruyu sahiplendiğinizde ilk muayeneyi geciktirmeyin. Doğum tarihi, annesiyle geçirdiği süre, beslenmesi, önceki aşı ve parazit uygulamaları başlangıç planını etkiler. Muayenede genel durum, vücut ağırlığı, ateş, sindirim ve solunum bulguları değerlendirilir.
Kusma, ishal, iştahsızlık, burun akıntısı veya öksürük varsa randevu öncesinde kliniğe bilgi verin. Özellikle aşısız bir yavruda belirtiler hızla ağırlaşabilir. Böyle bir durumda önce hastalığın değerlendirilmesi gerekir; aşı tedavinin yerine geçmez.
CPV, CDV ve CCV hangi riskleri taşır?
Köpeklerde kanlı ishal ve parvovirüs
CPV, özellikle aşısız veya yavru aşı serisi tamamlanmamış köpeklerde ağır hastalığa yol açabilen parvovirüstür. İştahsızlık ve halsizliği kusma ile ishal izleyebilir. İshal kanlı olabilir; ancak dışkıda kan görülmemesi parvovirüsü dışlamaz. Köpeklerde kanlı ishal parvovirüs dışında başka nedenlerle de gelişebilir; tanı için muayene ve uygun testler gerekir.
Virüs bağırsaklara ve bağışıklık sistemine zarar verir. Hızlı sıvı kaybı, dolaşım bozukluğu ve bağırsaktan kaynaklanan yaygın enfeksiyon yaşamı tehdit edebilir. Dışkıyla kirlenmiş ortam ve eşyalar bulaşmada önemlidir. Yavru köpekte tekrarlayan kusma veya ishal başladığında kanlı dışkı oluşmasını beklemeyin.
Gençlik hastalığı
CDV, köpek gençlik hastalığına neden olan virüstür. Solunum, sindirim ve sinir sistemini etkileyebilir. Ateş, göz ve burun akıntısı, öksürük, kusma veya ishal görülebilir; bazı köpeklerde kas seğirmesi, dengesizlik ve nöbet gelişebilir.
Gençlik hastalığı ölümcül seyredebilir ve iyileşen köpeklerde kalıcı nörolojik sorunlar bırakabilir. Adında “gençlik” geçse de korunmasız yetişkinler de hastalanabilir. Aşılamanın zamanında başlatılması ve serinin tamamlanması korunmanın temel parçalarıdır.
Köpek koronavirüsü
CCV ya da CCoV olarak kısaltılan bağırsak köpek koronavirüsü, özellikle yavrularda ishale neden olabilir. Çoğu enfeksiyon hafif seyreder. Çok küçük veya güçsüz yavrularda, eşlik eden enfeksiyonlarda ve bazı farklı virüs tiplerinde ağır, nadiren ölümcül tablolar görülebilir. Hastalığın ağırlığını yavrunun yaşı, genel durumu ve eşlik eden enfeksiyonlar da etkiler.
Korunmada uygun bakım, hijyen, hasta köpeklerle temasın önlenmesi ve özellikle parvovirüs aşılarının tamamlanması önem taşır. İshalli yavruda nedenin belirlenmesi ve sıvı kaybının değerlendirilmesi için muayene geciktirilmemelidir.
Köpeklere hangi aşılar yapılır?
Köpek gençlik aşısı nedir?
“Köpek gençlik aşısı”, gençlik hastalığına neden olan CDV’ye karşı yapılan aşılamanın yaygın adıdır. Kliniğimizin programında CDV’ye karşı aşılama Puppy DP ile başlar ve bu bileşeni içeren karma aşılarla sürdürülür. Puppy DP aynı zamanda parvovirüse karşı da kullanılır; karma aşının koruduğu diğer hastalıklar ürünün içeriğine göre belirlenir. Aşı, hastalık riskini azaltmak amacıyla sağlıklı köpeklere uygulanır; mevcut gençlik hastalığının tedavisi değildir.
Puppy DP ve karma aşı
Puppy DP, gençlik hastalığı ve parvovirüse karşı erken dönemde kullanılan iki bileşenli bir aşıdır. Kliniğimizin yavru köpek programında ilk aşı olarak uygulanır. Adenovirüs ve diğer gerekli bileşenleri içeren sonraki aşıların yerine geçmez.
Köpek karma aşılarında genellikle gençlik hastalığı, parvovirüs, adenovirüs ve parainfluenza bileşenleri bulunur. Ürüne göre içerik değişebilir. Leptospiroz bazı kombinasyonlara dahil olabilir veya ayrıca uygulanabilir. Bu nedenle yalnızca “karma yapıldı” bilgisinden hangi hastalıklara karşı aşılama yapıldığı anlaşılamaz; ürün kaydı kontrol edilmelidir.
Anneden geçen antikorlar erken dönemde aşı yanıtını etkileyebilir. Bu nedenle aşı karnesindeki randevuların düzenli takip edilmesi ve kullanılan ürün bilgilerinin kaydedilmesi önemlidir.
Kuduz aşısı
Kuduz, hayvanlardan insanlara da bulaşabilen ve ciddi sonuçları olan bir enfeksiyondur. Türkiye’de köpeklere kuduz aşısı yaptırılması yasal bir yükümlülüktür ve aşı her yıl yenilenir.
Yurt dışı seyahatlerinde mikroçip ve belgelere ek olarak kuduz antikor titrasyon testi de gerekebilir; hazırlığa seyahatten önce başlanmalıdır.
Bordetella aşısı ve barınak hastalığı
Barınak hastalığı ya da kennel cough olarak bilinen bulaşıcı solunum yolu tablosunda farklı virüs ve bakteriler rol oynar. Bordetella bronchiseptica bunlardan biridir. Hastalık, başka köpeklerle temas eden ev köpeklerinde de görülebilir.
Programdaki Bronchine uygulaması Bordetella aşısını ifade eder. Başka köpeklerle sık karşılaşma, pansiyon, eğitim grupları ve kalabalık ortamlarda bulunma aşı kararında dikkate alınır. Aşı, bütün öksürük nedenlerine karşı koruma sağlamaz.
Enjeksiyon, burun içi ve ağızdan uygulanan ürünlerin başlangıç yaşları ile doz sayıları farklıdır. İki dozlu enjeksiyon ürünlerinde başlangıç serisi iki uygulamayla tamamlanır; bazı burun içi veya ağızdan uygulanan ürünlerde tek doz kullanılır. İlk uygulama yaşı ve sonraki randevu, seçilen ürünün talimatına göre belirlenir.
Lyme aşısı
Lyme hastalığı, enfekte kenelerin taşıdığı Borrelia bakterileriyle ilişkilidir. Aşı kararı köpeğin yaşadığı ve seyahat ettiği bölgeler, kene teması ve kullanılan ürünün kapsadığı etkenler değerlendirilerek verilir. Her köpeğe otomatik olarak eklenen bir aşı değildir.
Aşılama uygun bulunduğunda başlangıç serisi ürün talimatındaki aralıklarla tamamlanır. İki doz gerektiren ürünlerde ikinci dozun zamanlaması önemlidir. Lyme aşısı yaptırılmış olsa da düzenli kene koruması ve gezinti sonrası kene kontrolü sürdürülmelidir.
Leptospirozun programdaki yeri
Leptospiroz böbrek ve karaciğer başta olmak üzere farklı organları etkileyebilir; insan sağlığı açısından da önem taşır. Enfekte hayvanların idrarıyla kirlenmiş su veya çevreyle temas risk oluşturabilir. Şehirde yaşayan köpeklerde de karşılaşma olasılığı vardır.
Koruma planında karma aşının leptospiroz içerip içermediği, kapsanan tipler ve başlangıç dozlarının tamamlanması kontrol edilir. Leptospiroz koruması, seçilen karma ürünün içeriği ve ayrı aşı gereksinimi birlikte ele alınarak tamamlanır. Leptospirozun tekrar aralığı, karma aşıdaki temel viral bileşenlerden farklı olabilir.
Çeliktepe Veteriner Kliniğinde köpek aşı başlangıç programı
Aşağıdaki tablo, Çeliktepe Veteriner Kliniğinde 45 günlükten itibaren başlayan köpek aşı ve parazit programının ilk ziyaretlerini gösterir. Haftalar köpeğin yaşını değil, ilk ziyaretten sonraki program haftalarını ifade eder. Her ziyaret öncesinde muayene yapılır. Aşı ve parazit ürünlerinin ruhsatlı yaş, kilo, doz aralığı ve birlikte kullanım koşulları esas alınır. İlgili haftada bu koşullar sağlanmıyorsa yalnız o uygulama ve ona bağlı tekrar dozu uygun tarihe alınır.
| Hafta | Aşı ve uygulama | Açıklama |
|---|---|---|
| 1. hafta | Puppy DP · İç parazit 1 · Dış parazit | Gençlik hastalığı ve parvovirüse karşı erken aşılama; iç ve dış parazit kontrolünün başlatılması |
| 2. hafta | Corona 1 · Bronchine 1 | Klinikte planlanan ilk corona ve Bordetella uygulama ziyareti |
| 3. hafta | Karma 1 · İç parazit 2 | Karma serisinin sürdürülmesi; seçilen ilaç protokolüne göre ilk iç parazit uygulamasından 14 gün sonra ikinci uygulama |
| 4. hafta | Corona 2 · Bronchine 2 | İlk dozlarla bağlantılı tekrar uygulama ziyareti |
| 5. hafta | Karma 2 · Dış parazit | Karma serisinin sürdürülmesi ve aylık dış parazit uygulaması |
| 6. hafta | Kuduz · Lyme 1 | Kuduz aşısı ve kene maruziyeti değerlendirmesiyle Lyme başlangıcı |
| 8. hafta | Lyme 2 | Lyme başlangıç serisinin ikinci dozu ve sonraki kontrol tarihlerinin belirlenmesi |
Corona uygulamaları bu klinik ziyaret planında yer alır. Güncel aşı kılavuzları bağırsak köpek koronavirüsü aşısını rutin olarak önermemektedir; ürünün ruhsatlı endikasyonu ve uygulama gerekçesi veteriner hekim tarafından ayrıca değerlendirilir.
Aşı öncesinde hangi testler yapılır?
Her sağlıklı köpekte aşı öncesi aynı test panelinin yapılması gerekmez. Testler muayene bulgularına, sağlık geçmişine ve bulaşma olasılığına göre seçilir. Özellikle ishal veya kusması olan yavrularda parvovirüs testi, dışkı incelemesi ve gerektiğinde kan tahlilleri gündeme gelebilir.
Bir testin negatif olması, enfeksiyonu her koşulda dışlamaz. Örnek alınan zaman, kullanılan yöntem ve klinik bulgular birlikte değerlendirilir. Sağlık geçmişi bilinmeyen yetişkinlerde de yaş, kene teması ve seyahat öyküsü doğrultusunda ek incelemeler gerekebilir.
İç parazit uygulama ve takip programı
Aşağıdaki şemalar, hedef parazit ve seçilecek ilacın uygulama aralığı veteriner hekim tarafından uygun bulunduktan, köpeğin yaşı ve kilosuna göre doz belirlendikten sonra kullanılan klinik takip planlarıdır.
Başlangıçta iki iç parazit uygulaması yapılır. İlk uygulamadan 14 gün sonra ikinci uygulama gerçekleştirilir. Bu başlangıç dönemi tamamlandıktan sonra iç parazit takibi iki ayda bir sürdürülür.
İki aylık uygulama aralığı aşılmışsa köpeğin son uygulaması ve sağlık durumu kontrol edilir. Bu protokolün uygun bulunduğu köpekte 14 gün arayla iki uygulamalık başlangıç şeması yeniden planlanır; ardından iki aylık düzene dönülür.
Aktif parazit saptanan ve bu tedavi şemasının seçildiği köpeklerde uygulamalar 1., 2., 3. ve 14. günlerde yapılır. İkinci ayda parazit kontrolü ve sonraki uygulamanın planlanması için klinik ziyareti yapılır; ardından iki aylık takip programı sürdürülür. Bu dönemde dışkıdaki değişiklikler ve köpeğin genel durumu da izlenir.
Uygulama tarihlerini kaydetmek, başlangıç dozlarının ve iki aylık tekrarların atlanmasını önler. İlacın miktarı veya uygulama süresi değiştirilmeden önce kliniğe danışılmalıdır.
Dış parazit uygulamaları ne sıklıkla yapılır?
Dış parazit uygulamaları aylık ürünlerle ayda bir tekrarlanır. İki veya üç aylık koruma sağlayan ürün kullanıldığında tekrar, seçilen ürünün belirtilen süresine göre yapılır. Aynı ürünün farklı parazitlere karşı etki süresi değişebileceğinden kontrol takvimi de buna göre hazırlanır.
Yavrularda yaş ve kilo sınırı mutlaka kontrol edilir. Ürün seçimi yapılırken evdeki diğer hayvanlar ve önceki ilaçlara verilen yanıt da dikkate alınır. Pire varlığında evdeki hayvanların birlikte değerlendirilmesi ve ortam temizliği yeniden bulaşmayı azaltmaya yardımcı olur.
Aşı günü ve sonrasında dikkat edilmesi gerekenler
Randevuya aşı karnesi veya pasaportla, önceki test sonuçlarıyla ve kullanılan ilaçların bilgisiyle gelin. Son günlerde başlayan belirtileri ve daha önce bir aşıdan sonra gelişen reaksiyonları hekiminizle paylaşın.
Aşı sonrasında hafif halsizlik, iştahta geçici azalma veya enjeksiyon yerinde hassasiyet görülebilir. Belirtiler belirginse, uzuyorsa ya da kötüleşiyorsa kliniğe haber verin. Yüzde şişme, nefes almada güçlük, tekrarlayan kusma veya çökme gelişirse beklemeden veteriner değerlendirmesi gerekir.
Aşıdan hemen sonra tam koruma oluşmaz. Yavru serisi tamamlanırken aşı durumu bilinmeyen köpeklerle ve dışkıyla kirlenebilen ortak alanlarla temas sınırlandırılır. Sosyalleşme de ihmal edilmemeli; temiz ve kontrollü ortamlarda, sağlıklı ve aşılı köpeklerle uygun temas için hekiminizin önerilerini izleyin.
Köpek aşıları hakkında sık sorulan sorular
Gençlik aşısı yalnızca yavru köpeklere mi yapılır?
Hayır. Gençlik hastalığı, bağışıklığı yeterli olmayan yetişkin köpeklerde de görülebilir. Yetişkinlerde CDV koruması, önceki aşı kayıtları ve kullanılan karma aşının içeriği üzerinden takip edilir. Aşı geçmişi bilinmeyen köpekler için başlangıç planı muayenede oluşturulur.
45 günlük yavruya aşı yapılabilir mi?
Evet. Kliniğimizde sağlıklı yavruların aşı programına 45 günlükten itibaren Puppy DP ile başlanır. İlk muayenede sağlık durumu ve önceki uygulamalar kontrol edilir.
Karma aşı her yıl tekrarlanır mı?
Karma aşının bütün bileşenleri aynı tekrar aralığına sahip olmayabilir. Başlangıç serisinden sonra ürün talimatı, önceki dozlar ve enfeksiyon riski esas alınır. Bazı temel viral bileşenlerde daha uzun aralıklar uygun olabilir; leptospiroz ve diğer bileşenler ayrıca takip edilir.
Aşı gecikirse bütün programa yeniden başlanır mı?
Her gecikmede bütün seri baştan yapılmaz. Aşının türü, kaç doz yapıldığı, son dozun tarihi ve köpeğin yaşı kontrol edilir. Başlangıç serisindeki bir randevu kaçırıldığında yeni tarihi kliniğinizle belirleyin.
İç ve dış parazit uygulamaları aşı mıdır?
Günlük konuşmada “parazit aşısı” denilse de bunlar parazitlere yönelik ilaç uygulamalarıdır. Tekrar aralıkları ve etki süreleri kullanılan ürüne göre değişir. Aşılarla aynı gün yapılıp yapılamayacağı da ürün ve muayene değerlendirmesine bağlıdır.
Yetişkin ve aşı geçmişi bilinmeyen köpekte ne yapılır?
Önce bulunabilen kayıtlar ve sağlık geçmişi incelenir. İlk kez aşılanacak yetişkin için uygun başlangıç dozları belirlenir; Puppy DP ile başlayan yavru çizelgesi aynen kopyalanmaz. Düzenli aşılanmış yetişkinlerde ise tekrarlar ürünün koruma süresi, yasal gereklilikler ve devam eden riske göre planlanır. Yıllık sağlık kontrolü aşı tarihi gelmediğinde de önemlidir.
Köpek aşı fiyatları neye göre değişir?
Aşı ücretleri uygulanacak aşının türüne ve kullanılan ürüne göre değişir. Yavru başlangıç programı ile yetişkin köpeğin tekrar uygulamaları aynı işlemleri içermez. Muayene, gerekli testler ve parazit uygulamaları da toplam tutarı etkileyebilir. Köpeğinizin yaşı ve mevcut aşı karnesi üzerinden güncel ücret bilgisini kliniğimizden alabilirsiniz.
Köpeğim aşı olduktan sonra yıkanabilir mi?
Banyo zamanını aşı günü hekiminizle netleştirin. Köpeğiniz halsizse veya enjeksiyon bölgesi hassassa yıkamayı erteleyin. Aynı ziyarette deriye dış parazit ürünü uygulanmışsa su ve şampuanla temas için o ürünün bekleme süresine uyun; bütün uygulamalar için tek bir gün sayısı vermek doğru değildir.
Köpeğimin aşı yerinde şişlik oluşursa ne yapmalıyım?
Enjeksiyon bölgesinde küçük bir şişlik görülebilir. Şişliğin yerini ve fark ettiğiniz tarihi not edin; büyüyorsa, ağrılıysa veya gerilemiyorsa kliniğe bildirin. Yüzde şişme, nefes almada güçlük, tekrarlayan kusma ya da çökme eşlik ederse beklemeden veteriner değerlendirmesi gerekir.
Çeliktepe Veteriner Kliniğinde aşı takibi
Köpeğinizin doğum tarihi, sağlık öyküsü ve mevcut aşı kayıtları üzerinden uygulanabilir bir takip planı hazırlanır. Bir sonraki ziyaretin tarihi ve planlanan uygulamalar aşı kaydına işlenir. Kağıthane’deki Çeliktepe Veteriner Kliniğinin aşılama ve koruyucu hekimlik hizmetleri hakkında bilgi almak veya randevu planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerine geçmez.
